امتداد حکمت عملی ابن مقفع در داستان‌های کلیله و دمنه

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه حکمت عملی موسسۀ پژوهشی حکمت و فلسفۀ ایران

چکیده

عبدالله بن مقفع از نخستین متفکران مسلمان صاحب اثر در حوزۀ تالیف و ترجمۀ آثار مرتبط با حکمت عملی است. حکمت عملی در منظومۀ فکری ابن مقفع به معنای فرونسیس یا فرآورده‌های عقل عملی در حوزۀ تطبیق قواعد کلی عمل ارادی بر مصادیق جزئی آن است. خطوط اصلی تفکر حکمی ابن مقفع در این عرصه عبارتند از: توجه به جنبۀ آموزشی حکمت، تاکید بر جایگاه عقل، توجه به دین و نقش بی‌بدیل آن در سعادت فردی و اجتماعی، توجه ویژه به سیاست مدنی، اخلاق فردی و اجتماعی. این خطوط فکری کلی در ترجمۀ کلیله و دمنه توسط ابن مقفع به صورت برجسته‌ای قابل مشاهده است. در این مقاله با شیوۀ توصیفی و با رویکردی میان‌رشته‌ای که ادبیات، فلسفه و سیاست را در هم می‌آمیزد، چیستی حکمت عملی از نظر ابن مقفع تبیین شده و در ادامه خطوط کلی تفکر ابن مقفع در حوزۀ حکمت عملی دسته‌بندی شده و در نهایت، این خطوط کلی بر داستان‌های اصلی کلیله و دمنه تطبیق شده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات