ره گیری دلایل اصالت وجود در آثار شیخ اشراق

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه فلسفه دانشگاه قم

2 کارشناس ارشد فلسفه اسلامی دانشگاه قم

چکیده

به شیخ اشراق نسبت داده شده که طرفدار اصالت ماهیت است، نسبتی که بزرگانی از فلاسفه، نظیر ملاصدرا، علامه طباطبایی و… به آن به دیده‌ی تردید نگریسته‌اند.
این مقاله بر آن است تا با ره‌گیری دلایل اصالت وجود در آثار شیخ اشراق، تا حدودی به طرف دیگر این انتساب (اصالت­الوجود) اطمینان بخشد. در این راستا پس از ارائه‌ی معانی وجود، ماهیت و اصالت، ده دلیل از دلایل طرفداران اصالت وجود مطرح و تلاش شده است بن‌مایه‌های مستندات دلایل ده‌گانه، که از سوی ملاصدرا و طرفداران حکمت متعالیه بیان شده است، از آثار شیخ اشراق استخراج شود و بر همین اساس، ادعا این است که می‌توان سهروردی را همانند دیگر فلاسفه، طرفدار اصالت وجود دانست و گفت مقصود وی از عباراتی که دال بر اعتباری بودنِ وجود است، مفهوم وجود است نه حقیقت وجود.

کلیدواژه‌ها


 

1. سبزواری، ملاهادی، (بی‌تا)، شرح منظومه حکمت، قم: انتشارات مکتبه المصطفوی.
2. شیخ اشراق، (1380)، مجموعه‌ مصنفات شیخ اشراق، ج 1 و 2، تصحیح هانری کربن، تهران: انتشارات پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، چاپ سوم.
3. ــــــــــــ، (1380)، مجموعه‌ مصنفات شیخ اشراق، ج 3، تصحیح سید حسین نصر، تهران: انتشارات پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، چاپ سوم.
4. ـــــــــــ، (1380)، مجموعه مصنفات شیخ اشراق، ج 4، تصحیح نجفقلی حبیبی، تهران: انتشارات پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، چاپ سوم.
5. صدرالمتألهین، (1428)، الاسفار الاربعه، ج 1 و 2 و 6، قم: انتشارات طلیعه نور، چاپ دوم.
6. ـــــــــــ، (1383)، شرح رساله‌ی مشاعر، تعلیق و تصحیح جلال­الدین آشتیانی، مشهد: نشر  کتاب‌فروشی زوار.
7. ـــــــــــ، (1382)، الشواهدالربوبیه، حواشی ملاهادی سبزواری، تصحیح و تعلیق جلال­الدین آشتیانی، قم: انتشارات مطبوعات دینی.
8. طباطبایی، محمدحسین، (1362)، نهایهالحکمه، قم: مؤسسه النشر الاسلامی.
9. ــــــــــــ، (1424)، بدایه ­الحکمه، تصحیح و تعلیق عباس­علی زارعی، قم: انتشارات مؤسسه‌ی نشر اسلامی.
10. فارابی، ابونصر محمد، (1970)، کتاب الحروف، بیروت: انتشارات دار المشرق.
11. مطهری، مرتضی، (1404)، شرح مبسوط منظومه، ج 1، تهران: انتشارات حکمت.
12. نگری، قاضی ­احمد، (بی­تا)، دستورالعلماء، جزء سوم، هند: مطبعه دایره المعارف النظامیه.