دانشگاه شیراز فصلنامه اندیشه دینی دانشگاه شیراز 2251-6123 25 1 2025 03 21 An Ontological and Philosophical Inquiry on Near-Death Experiences with Sadraian Approach تبیین چیستی و چگونگی تجربه‌های نزدیک به مرگ در پرتو فلسفه صدرایی 79 93 7885 10.22099/jrt.2025.51752.3148 FA حمیدرضا گودرزی دکتری فلسفه دین، گروه کلام و فلسفه دین، قم، ایران. حمید امامی فر استادیار گروه معارف اسلامی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه اراک، اراک، ایران. 0000-0001-6287-0165 Journal Article 2024 11 24 <strong>Near-death experience (NDE) is one of those issues that has recently caught the attention of the public and has raised concerns within the scholarly community. Various interpretations have been offered based on different assumptions. Relying on Mulla Sadra philosophy and employing a descriptive-analytical method, this article seeks to provide a philosophical explanation of the nature and characteristics of these experiences. Considering that humans have an ideal (mithali) and immaterial dimension in addition to the physical dimension, I have concluded that people with these experiences, through detachment from their bodies or via reducing attachment or attention to their bodies, concentrate on their “ideal and connective imaginal” (mithal wa Khiale muttasil) aspects of themselves, and have, consequently, conceived things they report. If these people are freed from the features of contiguous idea and imagination, such as a) being a reservoir and provider of sensory images, b) being an image-maker, c) being a space for the activities of the Satan, they will be transferred to the world of discontiguous idea (mithal munfasil) and perceive things from that realm. Due to the rarity of people who are able to free themselves from the power of imagination, what the general observers of near-death experiences perceive is in their contiguous imagination and idea. All extraordinary things that they undergo see, hear, touch, taste or smell in the contiguous or discontiguous idea have been perceived through their inner senses. Based on the direct role of the soul in perception, someone who reaches the level of ideal immateriality (tajurrd-i mithali) can also see the material world, even better than before reaching this level.</strong> <strong> </strong> تجربه نزدیک به مرگ از مسائلی است که اخیراً جذابیت عمومی پیدا نموده و از طرفی دغدغه‌هایی را در جامعه علمی ایجاد کرده است. تاکنون با مبانی مختلف، تبیین‌های گوناگونی از آن صورت گرفته است. مقالة حاضر با تکیه‌بر فلسفة صدرایی و با استفاده از روش توصیفی_تحلیلی در تلاش برای ارائۀ تبیینی فلسفی از چیستی و چگونگی این تجربه­ ها است. نتیجه تحقیق با توجه به برخورداربودن انسان از ساحت مثالی تجردی در کنار ساحت جسمانی، این است که افراد تجربه­گر، با قطع یا کاهش علقه یا توجه کمتر به بدن مادی، بر مرتبة مثالی و خیالی متصل خود متمرکز شده‌اند و اموری را ادراک کرده‌اند. این افراد در صورت رهایی از ویژگی‌های خیال و مثال متصل، همانند: الف) مخزن و ارائه‌دهندة صور حسی ‌بودن، ب) صورت­ساز بودن، ج) محل جولان شیطان بودن، به عالم مثال منفصل، منتقل می‌شوند و اموری از آن عالم را درک می‌کنند. با توجه به نادر بودن افراد توانمند جهت رهایی از قوۀ خیال، آنچه عموم مشاهده­گران تجربیات نزدیک به مرگ درک کرده‌اند، در مرتبۀ خیال و مثال متصل آن‌ها بوده است. آنچه تجربه­گران در مثال متصل یا منفصل از امور نامتعارف دیده، شنیده، لمس کرده، چشیده یا بوییده‌اند، همگی با کمک حواس باطنی ایشان بوده است. براساس نقش مستقیم نفس در ادراک، کسی که به تجرد مثالی برسد، دنیای مادی را هم می‌تواند ببیند، بلکه بهتر ببیند. https://jrt.shirazu.ac.ir/article_7885_61a3a7a0cfb0ac638f064a9034c77194.pdf